|
|
 |
|
 |
|
BEBEKLERDE BESLENME |
Anne sütü mükemmel besin içeriği ile kolay hazmedilir, etkili bir
biçimde kullanılır. Bebeğinizi hastalıklardan korur, mamalarla
beslenmeden daha ucuza mal olur. Bunun ötesinde emzirmek suretiyle, anne
bebek bağının kurulması
kolaylaşır, yeni bir gebeliğin gecikmesi ve annenin sağlıklı kalması
mümkün olur.
Doğumdan sonraki ilk 4 ayda yalnızca anne sütüyle beslenen bebekler
ishal ve zatürre gibi bulaşıcı hastalıklara, alerjik rahatsızlıklara
daha az yakalanırlar, daha sağlıklı büyürler. Bu nedenle;
İlk 4 ay bebeğinizi tek başına anne sütüyle besleyiniz. Bu aylarda anne
sütüyle birlikte verilen ek besinler bebeğin anne sütünden yeterince
yararlanmasını engeller.
Bebeğinizin yalnızca anne sütüyle beslendiği bu dönemde, su kaybına yol
açan hastalık halleri dışında ilave su gereksinimi yoktur! Eğer ishal
gibi mutlaka su verilmesi gereken bir durum söz konusuysa kaynatılmış su
veriniz.
Anne sütünün yetmediği inancıyla doktora danışmadan yeni bir gıdaya
başlanmamalıdır. Düzenli kilo alan, günde ortalama 6 kez beslenebilen,
bezini günde 6 defa ıslatan bir bebek anne sütünü yeterince alıyor
demektir. Kaka sayısı beslenmenin değerlendirilmesinde güvenilir bir
işaret değildir.Anne sütünün yeterliliği en iyi çocuğun gereken tartıyı
almasıyla anlaşılır. Bu nedenle bebeğinizi düzenli aralıklarla sağlık
kontrollerine getiriniz.
Çalışan anneler sütlerini sağdıktan sonra, kaynatılarak steril edilmiş
şişelerde oda sıcaklığında 8 saat, buzdolabında 24 saat ve buzlukta
dondurarak 6 ay saklayabilirler. Bu amaçla saklanan anne sütü hiçbir
zaman kaynatılmamalıdır.Bebeklere ilk yaşın sonuna kadar kaynatılmamış
su verilmemesi tavsiye edilir.
04 - 09 Ay Bebek Beslenmesi
Yalnız anne sütüyle beslenen bebeklerde ek gıdalara dördüncü aydan sonra
başlanır. 4-6 ay arasında anne sütüyle yeterli büyüme gelişme
sağlanıyorsa sadece anne sütüyle beslemeye devam edilir, bu durumda ek
gıdalara altıncı aydan sonra başlanır.Bu dönemde çocuğunuza verdiğiniz
ek gıdalar anne sütünün tamamlayıcısıdır.
Ek Gıdalar:
Çocuğun ayına uygun büyüme ve gelişme sürecini destekleyen, değişik
tatlarla tanışmak suretiyle sonraki aylarda kolay yeme alışkanlığı
kazandıran, besleyici değeri yüksek ama allerji yapma niteliği az olan
besinlerdir. Meyve suyu veya meyve püresi, sebze çorbası veya sebze
püresi, muhallebi, yoğurt, peynir, reçel, bisküvi, ekmek, yumurta bebek
beslenmesinde önde gelen ek gıdalardır.Ek gıdaları kaşık ya da bardakla
veriniz.Yeni deneyeceğiniz yiyecekleri çocuk açken alışık olduğu
yiyeceklerden önce veriniz. Miktarı daima azdan başlayarak arttırınız.
Yeni gıdaların allerji yapıp yapmadığına dikkat ediniz. Bu nedenle aynı
gün içinde birden fazla yeni besin denemeyiniz. Şüpheli bir gıdayı
kestiğinizde belirtilerin geçip geçmediğini kontrol ediniz. Bir iki gün
sonra yeniden deneyiniz.Bebeğinizin hoşlanmadığı önemli yiyecekleri
zaman zaman yeniden deneyiniz.
Meyve Suyu:
Elma ve şeftali gibi meyvelerin suları taze olarak 1-2 tatlı kaşığı
miktarından başlanarak verilir ve yavaş yavaş arttırılır. Portakal ve
mandalina suyunun daha ileri aylarda verilmesi uygun olur.
Meyveler iyice yıkanır, kabukları soyulur ve cam rendede rendelenir.
Temiz bir tel süzgeç veya tülbentle süzülerek suyu elde edilir. Meyve
suyuna başlandıktan bir iki hafta sonra püre halinde verilebilir. Meyve
sularına şeker eklenmemelidir!
Sebze Çorbası:
Meyve suyuna başlandıktan iki hafta kadar sonra öğle öğününde verilmek
üzere patates, havuç, pirinç ve taze sebzelerden günlük olarak
hazırlanır. Bir iki tatlı kaşığından başlanarak yavaş yavaş arttırılır.
Dört haftalık bir süre içinde tam sebze püresine geçilir.
1. Hafta (sebze çorbası): 3-4 su bardağı su, bir tutam tuz, 2 orta boy
havuç, 1 orta boy patates 45 dakika kapaklı kapta pişirilir. Tel
süzgeçle hiç ezmeden suyu bir başka kaba alınır. Bir çay kaşığı irmik
ilavesiyle tekrar 5-10 dakika pişirilir. Sıvı miktarı 200 gram olacak
şekilde ayarlanır.
2. Hafta (basit sebze püresi): Aynı şekilde pişirilir. Havuç ve
patatesler tel süzgeçten tamamen ezilerek püre olarak geçirilir. Bu
pürenin içine yine irmik katılarak mamanın hazırlanması tamamlanır.
3. Hafta (karışık sebze püresi): Havuç ve patatesin yanına 1 çay kaşığı
pirinç ve her gün bir yenisi ilave edilmek üzere mevsimlik sebzeler
eklenir. Örneğin ilk gün 3-4 yaprak maydanoz, ertesi gün maydanoz ve bir
kaç yaprak ıspanak, sonraki gün ilaveten dörtte bir enginar, daha sonra
dörtte bir domates gibi .. Tel süzgeçten ya da blenderden geçirilerek
elde edilen püreye yine bir çay kaşığı irmik eklenerek 5 dakika daha
pişirilir.
4. Hafta (tam sebze püresi): Ayrıntılarıyla anlattığım şekilde
hazırlanan püreye 1 çay kaşığı zeytin yağı veya pastörize tereyağı
katılır.
Altıncı aydan itibaren sebze çorbası ya da püresine 1 yemek kaşığı kıyma
(3 kez çekilmiş yağsız sinirsiz dana) eklenmelidir. Daha erken dönemde
sebze çorbasına başlanmış olan bebekler için kuzu ciğeri tercih edilir.
Muhallebi:
Sebze püresinden 1-2 hafta kadar sonra genellikle 5. aydan itibaren
akşam (gece değil) öğünü olarak verilir. 1 su bardağı süt, bir tatlı
kaşığı pirinç unu, 1 tatlı kaşığı toz şekerle yapılır. Soğuk sütün bir
kısmıyla pirinç unu iyice ezilir, kalan süt eklenir karıştırılarak
pişirilir. Ateşten indirmeye yakın şeker eklenir. İlk günlerde süt
sulandırılabilir.
Muhallebi, kutu mamalarla da hazırlanabilir. Özellikle inek sütü
proteinlerine duyarlı olan bebeklerde bu durum tercih edilir. Bir su
bardağı su 1 tatlı kaşığı pirinç unu karıştırılarak pişirilir. Ateşten
indirildikten sonra içine 5-6 ölçek hazır mama toz halinde katılır.
Topaklanma durumunda tel süzgeçten geçirilir. Son yıllarda süt çocukluğu
döneminde inek sütünün hiç kullanılmaması yönünde olan görüşler giderek
ağırlık kazanmaktadır.
Yoğurt:
Süt kaynatılır, elin dayanabileceği sıcaklığa kadar soğutulur. 1 litre
süt içine bir çorba kaşığı yoğurt 1-2 kaşık sütle sulandırılarak
eklenir, yavaşça karıştırılır. Hareket ettirmeksizin sıcaklığını
koruyabilecek şekilde 3-4 saat bekletilir. Bir kase kadar ikindi öğünü
olarak verilir.
Kahvaltı:
Çocuk altı ya da yedi ayını bitirdikten, sebze püresi, muhallebi, yoğurt
gibi gıdalara iyice alıştıktan sonra kahvaltılara başlanır. Süt, beyaz
peynir, reçel, pekmez, ekmek veya bebe bisküvisi başlıca malzemelerdir.
Tuzu alınmış bir parça beyaz peynir ve reçel sütle ezilir. Karışıma
ekmek içi katılır. Bu amaçla 3-4 bebe bisküvisi kullanılabilir.
Kahvaltıya önce 1-2 tatlı kaşığı olarak başlanır, miktarı giderek
arttırılır. Bal allerji yapma olasılığı nedeniyle bir yaşından önce
tercih edilmez. İstenirse 1 çay kaşığı yağ eklenebilir. Bir süre sonra
peynir, reçel, yağ ve ekmek sütten ayrı olarak verilebilir.
Yumurta:
Katı olarak pişirilmiş yumurtanın sarısı 1 çay kaşığı miktarından
başlanıp giderek arttırılmak suretiyle kahvaltıya ilave olarak verilir.
Bir haftanın sonunda bebeğiniz bir tam yumurta sarısı yiyebilir. İyice
alışmış olan çocuklara yumurta kayısı kıvamında verilebilir. Yumurtanın
beyazının bir yaşında önce verilmesi genellikle tercih edilmez.
Tahıllı Çorbalar:
Mercimek, yoğurtlu yayla, acısız tarhana çorbası gibi gıdalar, taze
sebze çorbalarına alıştırılmış olan bebeklere 7. aydan sonra değişik
tatları öğretmek amacıyla verilebilir.
Köfte:
Sebze çorbasıyla birlikte, yağsız sinirsiz üç kez çekilmiş dana
kıymasından baharatsız olarak hazırlanmış 1-2 köfte 6. Aydan itibaren
verilebilir.
Balık ve Tavuk:
Bebeğiniz yedi sekiz aylık olduğunda kıymaya alternatif olarak püre
halinde öğle öğününde tavuk ve kılçıksız balık eti verebilirsiniz.
Karaciğer:
Kuzu ciğeri tercih edilir. Az tuzlu suda haşlanır, zarı çıkarılır,
rendelenerek balık ve tavuk etleriyle dönüşümlü olarak sebze
çorbalarıyla birlikte verilir.
09 - 12 Ay Bebek Beslenmesi
Çocuğunuz için bu dönemde özel yiyecekler hazırlamanıza gerek yoktur.
Yetişkinler için pişirilen tüm ev yemekleri az yağlı püreler halinde
bebeğe verilebilir.
Bir yaşına basan bebekler aile sofrasına oturtulur, kendi kendine yemesi
için teşvik edilir. Diğer sütlü besinlerin yanı sıra günde bir bardak
süt içmesine özen gösterilir.
Örnek Beslenme Şeması
Sabah: Kahvaltı
1 Bardak şekersiz süt
1 Yumurta sarısı
1 Tatlı kaşığı reçel ya da pekmez
1 Çay kaşığı yağ
1 İnce dilim ekmek veya 3-4 adet bisküvi
Ara Öğün:
Meyve püresi
Öğle:
Kıymalı sebze püreleri
Dolma içleri, sebzeli köfteler
Kuru baklagil püreleri
Bir dilim ekmek içi (sebzelerle)
Akşam:
Muhallebi (veya öğle öğünün aynısı)
Sebze olarak bakla ve patlıcan bebek beslenmesinde tercih edilmez.
1 - 3 Yaş Çocuk Beslenmesİ
Dokuz aydan sonra çocuğun temel gıdası olmaktan çıkan anne sütü 2 yaşına
dek anne için uygun olan bir zamanda kesilebilir.
Bir yaşından sonra 13-14 aylık olan çocuğa, çatal kaşık kullanma
alıştırmaları yapılabilir. Ailenin diğer fertleriyle birlikte sofrada
oturan çocuğun ayrı tabağı olmalı, neyi ne kadar tükettiğine dikkat
edilmelidir.
Bu dönemde de çocuklar günde dört öğün beslenmeli, temel besin
gruplarından (süt ve sütlü gıdalar .. etler, yumurta ve baklagiller ..
sebze ve meyveler .. unlu ve nişastalı besinler) yeterli ve dengeli
tüketmelidirler.
Yemek sırasındaki çocuk davranışlarındaki olumsuzluklarda aşırı tepki,
cezalandırma,aşırı beklenti içinde bulunma yemek zamanını çocuk için
işkenceye çevirebilir.
Çalışan anneler çocuklarını akşam yemeklerinin mutlu bir ortamda
geçmesine özen gösterilmelidirler. Yemek öncesi sakin yorucu olmayan bir
oyun veya istirahat yemeğin keyifli geçmesini kolaylaştırır. Okul öncesi
enerji gereksinmesi arttığı için bunun karşılanmasına özen
gösterilmelidir.
Bu yaşta televizyon ve oyun çok çekici oluşundan yemeğe ilgisizlik sık
bir sorundur. Ayrıca yemek seçme de sıktır, haftalarca hep aynı şeyleri
yemek istenmesi nadir değildir. Bu dönemde çocuğun çikolata, şeker,
pasta, kola gibi besleyici özelliği olmayan şeylere alışmamasına özen
gösterilmeli. Yemek saatleri düzenli olmalı ve yemek arasında bu gibi
besinlerin verilmesinden kaçınılmalıdır.
Örnek Günlük Beslenme Programı
Kahvaltı (07.00-08.00)
1 yumurta (gün aşırı)
Ekmek, tereyağı, beyaz peynir, bal-pekmez veya reçel
1 bardak süt
Ara Öğün (Saat 10.00) 1 Bardak meyva suyu
Öğle Yemeği ( Saat 11.00-12.00)
Köfte (veya balık, tavuk, karaciğer)
Sebze (veya salata)
Patates (veya pilav, makarna)
1 Bardak süt veya yoğurt
Ara Öğün
Meyve
Akşam Yemeği (18.30-19.00)
Şehriye çorbası (veya makarna, pilav)
Yoğurt (veya süt, muhallebi)
|
| GERİ
DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ! |
|
UYARI:Bu
site KİŞİLERİ BİLGİLENDİRMEK AMACIYLA HAZIRLANMIŞ OLUP, SAĞLIK
HİZMETİ VERMEMEKTEDİR. Tanı ve tedavi mutlak bir doktor tarafından
yapılması gereken son derece ciddi işlemlerdir SİTEDEKİ BİLGİLER HİÇ
BİR ŞEKİLDE HASTALIKLARIN TANI VEYA TEDAVİSİNDE KULLANILMAMALIDIR.
Site içeriğinin bu şekilde tanı ve tedavi amacıyla kullanımından doğacak tüm
sorumluluk ziyaretçiye, kullanıcıya aittir. Bu siteyi ziyaret eden kişiler
bu uyarıları kabul etmiş sayılırlar. Tıp bilgileri, kullanılan tanı ve
tedavi gereçleri hızla değişilmektedir. Bir bilgi, yöntem veya gereç çok
kısa sürede terk edilebilir. Ayrıca tıpta aynı sonucu almaya yönelik olan,
farklı teknik ve bilgiler, değişik uygulamalar olabilir. Tanı ve tedavide
doktorun kişisel deneyimi, yetenekleri belirleyici bir faktördür. Aynı konu
hakkında farklı görüşler olması mümkündür. Bilgiler her gün
güncelleştirilemediğinden her bilginin ziyaretçi tarafından doktoruna
danışılarak kontrol edilmesi gereklidir.
|
|
|
