|
|
 |
|
 |
|
YENİ DOĞAN SARILIĞI |
Yenidoğanda cilt ve gözaklarının (sklera) sarı bir renk almasıdır. Kan
bilirubin düzeylerinin yükselmesi ile oluşur. Yaşlanmış ve bozulmuş
kırmızı kan hücreleri tarafından üretilen sarı pigmente bilirubin denir.
Biluribin normalde karaciğer tarafından barsak sistemine verilerek
atılır. Ancak karaciğer bilirubini yeterli oranda barsağa veremezse
kanda birikir ve sarılık oluşur.
YENİDOĞAN SARILIĞININ SEBEPLERİ
1. Fizyolojik (normal) sarılık:
Fizyolojik sarılık vaktinde doğan bebeklerin yaklaşık % 50 sinde, erken
doğan bebeklerde ise daha yüksek oranlarda görülür. İlk 24 saatten
sonra, genellikle doğumdan sonraki 2.veya 3. günde ortaya çıkar.
Karaciğerin henüz olgunlaşmaması ve yeterince bilirubin atamamasına
bağlı olarak sarılık oluşur. Genellikle ilk bir-iki hafta içinde
kendiliğinden kaybolur ve bilirubin düzeyleri zararsızdır.
2.Yetersiz anne sütü alımına bağlı sarılık:
Yetersiz anne sütü alımına bağlı olarak yenidoğanların yaklaşık % 5-10
unda gelişir. Belirtileri fizyolojik sarılığınkine benzer ancak biraz
daha şiddetlidir.
3.Anne sütüne bağlı sarılık:
Anne sütü alan bebeklerin yaklaşık % 1-2 sinde görülür. Bazı annelerin
sütlerinde ürettikleri özel bir inhibitör madde sebep olmaktadır. Bu
madde ( enzim ) bebeğin barsaklarından normalden çok daha fazla
bilirubini geri emmesine sebep olur. Bu tip sarılık doğumdan sonraki
4-7. günde başlar ; 3.-10.haftaya kadar sürebilir. Genellikle
zararsızdır.
4.Kan grubu uyuşmazlığı: ( Rh veya ABO uyuşmazlığı)
Rh negatif (-) bir kadının bebeği Rh pozitifse (+) gebelik esnasında
bebeğe ait eritrositlerin plasentayı aşarak anne kanında bağışıklık
cevabına yol açması ile oluşur. Bu bağışıklık cevabı ancak Rh pozitif
bir bebeğin doğumundan veya yapılan düşükten sonra ortaya çıkar.
Bağışıklık cevabının şiddeti bundan sonra yapılacak her doğumla birlikte
giderek artar.
ABO uyuşmazlığında ise hemen her zaman anenin kan grubu O, bebeğin kan
grubu ise A veya B dir. ( Anti A duyarlılığı daha sık, Anti B
duyarlılığı daha ağır seyirlidir.)
Kan grubu uyuşmazlığında annenin kanında oluşan antikorlar bebeğin
kanını yabancı madde olarak algılar ve eritrositlerini parçalar.
Eritrositlerin parçalanması ile bol miktarda bilirubin oluşur ve bu da
sarılığa sebep olur. Sarılık fizyolojik sarılıktan farklı olarak ilk 24
saatte başlar. Çok ağır tablolara sebep olabilir. Ancak ilk yapılan
doğum veya düşükten sonraki 72 saat içinde RhoGam enjeksiyonunun
yapılması daha sonra doğurulacak bebeklerin yaşamını tehlikeye atacak
antikorların oluşmasını engelleyebilmektedir.
TEDAVİ
1.Fizyolojik sarılıkta tedavi:
Eğer bebeğinizi biberonla besliyorsanız her 2-3 saatte bir beslemeyi
deneyin.
2.Yetersiz anne sütüne bağlı sarılıkta tedavi:
Asıl tedavi anne sütü miktarını arttırmak olmalıdır. Bebek daha sık
emzirilmelidir.( Her saat gibi ) Böylece mide barsak sisteminin
hareketliliği arttırılır ve bilirubinin gaita yolu ile vücuttan daha
çabuk atılması sağlanır.
Yeni doğan bebeğinizi sık sık kontrol edin
Bebeğinizi doğumundan itibaren sarılık açısından sık sık kontrol edin.
Unutmayın sarılığın ilk 24 saatte görülüp görülmediği ayırıcı tanı
açısından çok önemlidir.
Bebeğinizi tamamen soyun ve gün ışığında bir pencere kenarında çıplak
gözle kontrol edin.
Bunlardan birini görürseniz acilen doktorunuzu arayınız.
*Bebeğinizde susuzluk (dehidratasyon) belirtilerinden herhangibirini
gördüyseniz.
*Sarılık ilk 24 saatte ortaya çıktı ise.
* Bebeğinizin ateşi 38 dereceyi aştı ise.
*Bebeğiniz hasta ve halsiz görünüyor ise
Bunları görürseniz bebeğinizi doktora muayene ettiriniz.
*Bebeğiniz koyu sarı veya portakal renginde görünüyorsa
*Bebeğiniz yeterince süt almıyor ve kilo alımı yetersiz ise
*Bebeğinizin kaka yapışında azalma oldu, barsak hareketleri yavaşladı
ise
* Her geçen gün bezini daha az miktarlarda ıslatıyorsa.
* Sarılık süresi 14 günü aştı ise
*Aklınıza takılan bir başka sorun varsa
Uyuyan bebeğin de 4 saatlik aralarla uyandırılıp beslenmesi faydalı
olacaktır. Sık sık kilo alımı kontrol edilmelidir. Anne sütünün
yetmediği durumlarda bir miktar formül mama verilebilir ancak şekerli
suyun faydası yoktur.
3.Anne sütüne bağlı sarılıkta tedavi:
2-3 gün için anne sütünü keserek formül mama ile beslemek yararlı
olabilir. Ancak bu süre içerisinde anne sütünün azalmasını engellemek
için annenin göğsü sağılmalıdır. Hiçbirzaman için sarılığı engellemek
için anne sütü tam olarak kesilmez. 2-3 gün sonra tekrar anne sütüne
başlanır. Şekerli suyun formül mamadan daha fazla bilirubin
uzaklaştırıcı etkisi olduğu kanıtlanmamıştır.
4.Ağır sarılıklarda tedavi: ( Kan uyuşmazlıklarında tedavi)
Kandaki bilirubin seviyesinin 20 mg/dl nin üzerine çıkması sağırlık
beyin felci ( cerebral palsy) veya beyin harabiyetine neden olabilir. Bu
kadar yüksek seviyeler genellikle kan grubu uyuşmazlıklarında görülür.
Bu komplikasyonlar fototerapi uygulanarak önlenebilir. Mavi ışık deride
biriken bilirubini parçalar ve bilirubin düzeylerini düşürür.
Bazı nadir durumlarda ise kan değişimine gitmek gerekebilir. Bebeğin
kanı taze kan ile değiştirilir. Ancak fizyolojik sarılıklar bu kadar
ağır duruma dönüşmezler.
Kaynak:www.populermedikal.com |
| GERİ
DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ! |
|
UYARI:Bu
site KİŞİLERİ BİLGİLENDİRMEK AMACIYLA HAZIRLANMIŞ OLUP, SAĞLIK
HİZMETİ VERMEMEKTEDİR. Tanı ve tedavi mutlak bir doktor tarafından
yapılması gereken son derece ciddi işlemlerdir SİTEDEKİ BİLGİLER HİÇ
BİR ŞEKİLDE HASTALIKLARIN TANI VEYA TEDAVİSİNDE KULLANILMAMALIDIR.
Site içeriğinin bu şekilde tanı ve tedavi amacıyla kullanımından doğacak tüm
sorumluluk ziyaretçiye, kullanıcıya aittir. Bu siteyi ziyaret eden kişiler
bu uyarıları kabul etmiş sayılırlar. Tıp bilgileri, kullanılan tanı ve
tedavi gereçleri hızla değişilmektedir. Bir bilgi, yöntem veya gereç çok
kısa sürede terk edilebilir. Ayrıca tıpta aynı sonucu almaya yönelik olan,
farklı teknik ve bilgiler, değişik uygulamalar olabilir. Tanı ve tedavide
doktorun kişisel deneyimi, yetenekleri belirleyici bir faktördür. Aynı konu
hakkında farklı görüşler olması mümkündür. Bilgiler her gün
güncelleştirilemediğinden her bilginin ziyaretçi tarafından doktoruna
danışılarak kontrol edilmesi gereklidir.
|
|
|
